Түркі халықтарында ежелден келе жатқан, тамыры терең “құрылтай” институты қазақтарда да тарихи тұрғыдан хандар мен ел ағалары маңызды шешімдерді ақылдаса отырып қабылдайтын үлкен ақыл-кеңес алаңы. Қазіргі кезеңде Ұлттық құрылтай осы дәстүрді заманауи басқару талаптарына бейімдейтін консультациялық әрі диалогтық алаң ретінде қалыптастырылды. Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың 2022 жылы бастаған реформалық күн тәртібі аясында Құрылтай мемлекет пен қоғам арасындағы тұрақты консультацияны институционаландыруға, әлеуметтік келісімді, ұлттық бірлікті және қоғамдық саясаттағы инклюзивтілікті нығайтуға бағытталды. Құрылтайдың құрылуы Президенттің мемлекет тұжырымдамасын тұрақты механизмге айналдыруға бағытталған ұстанымының маңызды бөлігі болды (Ақорда, 2022).
